İsrail, işgal altındaki Şeyh Cerrah Mahallesi’nde Ultra-Ortodoks Yahudilere yönelik yeshiva inşası planını onayladı. Karar, Doğu Kudüs’teki demografik dengeleri değiştirme ve Yahudileştirme endişeleriyle uluslararası tepki doğurdu.
İsrail yönetimi, işgal altındaki Doğu Kudüs’ün stratejik öneme sahip Şeyh Cerrah Mahallesi’nde Ultra-Ortodoks Yahudilere yönelik yeni bir dini okul inşasını onaylayarak bölgedeki gerilimi yeniden tırmandırdı. Karar, Filistinliler ve uluslararası toplum nezdinde demografik dengeyi değiştirme kaygısı yaratarak kapsamlı tartışmaları beraberinde getirdi.
Tarihi dokusu ve siyasi simgesiyle dikkat çeken Şeyh Cerrah, 1967’den bu yana İsrail’in yerleşim politikasının merkezinde bulunuyor. Mahallede yaşayan Filistinli ailelerin mülk hakları konusunda süren yasal mücadele yıllardır uluslararası raporlarda yer alırken, son dönemdeki tahliyeler ve yerleşim atakları, tansiyonu üst düzeye taşımıştı.
Geçtiğimiz yıllarda İsrail Yüksek Mahkemesi, bazı Filistinli ailelerin mülk sahipliği haklarını yeniden inceleyerek boşaltma kararlarına onay vermişti. Şeyh Cerrah’daki anlaşmazlıklar, ABD, Avrupa Birliği ve BM özel raportörlerinin yerleşim faaliyetlerine yönelik uyarılarına konu olmuş, bölgede gerilimli bir atmosfer yaratmıştı.
İsrail’in Belediye Planlama Komisyonu tarafından onaylanan projeye göre, Haredi olarak adlandırılan Ultra-Ortodoks topluma ait yeshiva bünyesinde eğitim alanları, ibadet salonları ve yöneticilere ait lojmanlar bulunacak. Plan, binanın etrafındaki üç yapı bloğunun da Ultra-Ortodoks mahallesi olarak yeniden düzenlenmesini öngörüyor.
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi uluslararası aktörler, uygulamanın uluslararası hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle tepki gösterdi. İnsan hakları örgütleri, kararın Doğu Kudüs’teki demografik yapıyı kökten değiştirmeyi amaçladığını savunuyor. Uzmanlar, Siyonist yerleşim politikalarının barış sürecine ağır darbe vuracağı konusunda uyarılarda bulunuyor.
Önümüzdeki günlerde Şeyh Cerrah’da düzenlenecek protestoların artması ve güvenlik güçlerinin sert müdahale olasılığı gündeme gelecek. Bölgedeki siyasi belirsizlik, Doğu Kudüs’ün statüsünü yeniden tartışmaya açabilir.
Analistler, bu kararın yerel seçimler ve Ortadoğu diplomasisinde yeni bir kriz başlatma potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Karar, barış müzakereleri öncesi kritik bir eşik olarak değerlendirilecek. Yerel ve uluslararası hukuki süreçlerin sonuçları, bölgedeki statükonun geleceğini şekillendirecek.
