ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan ateşkesi gerekçe göstererek, Kongre onayı olmadan askeri operasyon başlatabileceğini savundu. Bu açıklama, 1973 tarihli Savaş Yetkisi Yasası’nın (War Powers Act) etkinliğini tartışmaya açtı.
Trump, Salı günü Kongre’ye gönderdiği resmi yazıda, çatışmaların “resmen sona erdiğini” öne sürerek, 2002 tarihli İran Sınır Ötesi Operasyon Yetki Yasası’nın öngördüğü onaya ihtiyaç duymadığını belirtti. Başkan, “ateşkese varıldığında düşman faaliyetleri durmuştur ve dolayısıyla Kongre onayını gerektiren bir durum söz konusu değildir” ifadesini kullandı. Kongre’de, özellikle Demokrat senatörler ve bazı Cumhuriyetçiler, bu yorumu temelsiz bulduğunu açıkladı.
İran ile ABD arasındaki gerginlik, geçen ay Basra Körfezi’nde yaşanan saldırıların ardından tırmanmıştı. Kongre, Başkan’ın yetkilerini sınırlamak amacıyla daha önce defalarca tasarı sunsa da, yasal düzenlemede değişikliğe gidilmedi. Uzmanlar, Trump’ın bu hamlesinin yürütme ve yasama erkleri arasındaki yetki dengesini sarsabileceği uyarısında bulunuyor.
1973 tarihli Savaş Yetkisi Yasası, başkana çatışmalı durumlardan 60 gün içinde Kongre’ye rapor verme zorunluluğu getiriyor. Trump’ın bu rapora dayanarak “çatışma sona erdi” demesi, bazı hukukçular tarafından yasanın ruhuna aykırı görülüyor. A.B.D. Yüksek Mahkemesi’ne taşınabilecek olası bir dava, ülke içindeki güç dengelerini yeniden alakadar edecektir.
Analistler, Kongre’nin bu tutum karşısında dava açma veya Savaş Yetkisi Yasası’nı daha katı hükümlere güncelleme yoluna gidebileceğini belirtiyor. Uluslararası alanda, müttefikler Trump’ın tek taraflı kararından endişe duyarken, İran Cephesi de ABD’nin adımlarını yakından izliyor.
