Birleşmiş Milletler Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi, İsrail’in Filistinli tutsaklara öngördüğü idam cezası uygulamasını derhal yürürlükten kaldırmasını talep ederek, uluslararası insan hakları ihlallerine dikkati çekti.
Birleşmiş Milletler Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi, İsrail’in 2025 yılında kabul ettiği Filistinli tutsaklara yönelik idam cezası yasasını derhal yürürlükten kaldırması çağrısında bulundu. Kurum, bu hükmün uluslararası insan hakları sözleşmeleriyle açıkça çeliştiğini ve ayrımcı uygulamalar barındırdığını vurguladı. BM komitesi, oturuma katılan 18 üyenin oy birliğiyle bu çağrıyı desteklediğini açıkladı.
Komite, 1965 tarihli Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi uyarınca üye ülkelere eşitlikçi yükümlülükler getirdiğini hatırlattı. Sözleşme, taraf devletlerden yargı bağımsızlığını sağlamalarını ve ölüm cezası uygulamalarını en aza indirmelerini talep ediyor. Kurul üyeleri, İsrail’in kabul ettiği yasanın özellikle Filistinli tutukluların hukuki teminatlarına zarar vereceğini belirtti.
Raporda, ölüm cezasının insan hakları savunuculuğu ilkeleriyle bağdaşmadığı, caydırıcılık etkisinin bilimsel araştırmalarla kanıtlanmadığı ifade edildi. Komite üyeleri, uluslararası veriler ışığında idam cezasının suç oranlarını düşürmediğini, aksine hukuki belirsizlik ve keyfiliği teşvik ettiğini aktardı. Ayrıca, bu adımın Orta Doğu’da reform çabalarına ket vurabileceği uyarısı yapıldı.
İsrail hükümeti sözcüsü, güvenlik gerekçeleriyle yasayı desteklediklerini belirtti. Filistin Yönetimi ise kararı “insanlık suçu” olarak nitelendirerek BM’ye tam destek verdi. Uluslararası Af Örgütü ve Human Rights Watch, komitenin çağrısına destek vererek bu düzenlemenin savaş suçlarına da zemin hazırlayabileceği endişesini paylaştı.
Komitenin önerileri, ilgili ülkelerin BM Genel Kurulu’na sunduğu periyodik inceleme raporlarında değerlendirilecek. Olumlu yanıt alınmaması durumunda uluslararası izleme mekanizmaları sıkılaştırılabilir ve İsrail hükümetine ekonomik yaptırımlar gündeme gelebilir. Uzmanlar, bu çağrının barış sürecine de dolaylı olarak etki edebileceğini, müzakerelerde insan hakları gündemini öne çıkaracağını öngörüyor.
