Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutar, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın etkisiyle martta yıllık bazda yüzde 18 azalarak 187 milyon dolara indi.
Türklerin yurt dışı gayrimenkul iştahı mart ayında belirgin biçimde zayıfladı. ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın yarattığı belirsizlik, hem yatırım kararlarını hem de sınır ötesi varlık arayışını etkiledi; yurt dışından gayrimenkul alımı için ödenen tutar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18 düşerek 187 milyon dolara geriledi.
Bu veri, sadece tek bir ayın performansını değil, aynı zamanda küresel risk algısındaki değişimi de yansıtıyor. Gayrimenkul, özellikle yüksek gelir grupları ve kurumsal yatırımcılar için yalnızca barınma ya da tatil amaçlı bir tercih değil; döviz bazlı değer saklama, portföy çeşitlendirme ve kimi zaman vatandaşlık veya oturum hakkı gibi ek avantajlar sağlayan stratejik bir araç olarak görülüyor. Ancak savaş, bu tür kararların doğasını değiştirir; yatırımcılar belirsizlik yükseldiğinde ilk olarak büyük ve uzun vadeli harcamaları erteler.
Mart ayındaki gerilemenin arka planında jeopolitik risklerin yanı sıra finansal koşullardaki hassasiyet de bulunuyor. Savaş ortamı, uluslararası piyasalarda oynaklığı artırırken, bireylerin ve şirketlerin nakit tutma eğilimini güçlendirir. Böyle dönemlerde gayrimenkul gibi likiditesi düşük varlıklara yönelim azalabilir. Özellikle yurt dışı alımlarda yalnızca mülkün fiyatı değil, transfer maliyetleri, vergi yükleri, hukuki süreçler ve kur riski de karar üzerinde belirleyici olur.
Türkiye açısından bu tablo iki yönlü okunmalı. Bir yandan yurt dışı gayrimenkul alımlarındaki yavaşlama, döviz çıkışı baskısının bir miktar hafiflemesi anlamına gelebilir. Öte yandan bu eğilim, yerli yatırımcının küresel güvenli liman arayışının tamamen ortadan kalkmadığını, yalnızca zamanlama açısından ertelendiğini gösterir. Özellikle büyük şehirlerde konut fiyatlarının ve finansmana erişimin tartışıldığı bir dönemde, bazı yatırımcıların alternatif olarak yurt dışına yönelmesi uzun süredir dikkat çekiyordu.
Savaşın etkisiyle yaşanan bu düşüş, aynı zamanda Türk yatırımcısının dış gelişmelere ne kadar duyarlı hale geldiğini de ortaya koyuyor. Ortadoğu’daki her yeni gerilim, sadece enerji fiyatlarını veya diplomatik dengeleri değil, bireysel servet yönetimi kararlarını da etkileyebiliyor. Bu nedenle mart verisi, kısa vadeli bir dalgalanmanın ötesinde, jeopolitik risklerin sermaye davranışı üzerindeki doğrudan etkisini gösteren önemli bir işaret niteliği taşıyor.
Önümüzdeki dönemde yönü belirleyecek ana unsur, savaşın seyrinin yanı sıra küresel faiz ortamı, döviz hareketleri ve yatırımcı güveni olacak. Eğer belirsizlik sürerse, yurt dışı gayrimenkul alımlarında temkinli duruşun devam etmesi şaşırtıcı olmayacak. Buna karşılık risk algısının azalması halinde ertelenen talebin yeniden devreye girmesi mümkün. Bu nedenle mart verisi, kalıcı bir kırılmadan çok, jeopolitik şoklara verilen hızlı bir piyasa tepkisi olarak okunmalı.
