Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, İsrail’in saldırılarının ülkesinde istikrar ve toparlanma sürecini zayıflattığını söyledi. Açıklama, savaş sonrası dönemde Şam’ın güvenlik ve egemenlik arayışını yeniden gündeme taşıdı.
Suriye’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi’nin İsrail’e yönelttiği suçlama, savaşın yıktığı bir ülkenin yeniden ayağa kalkma çabasının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. Olabi, İsrail’in saldırılarını sürdürerek Suriye’de istikrarı ve toparlanmayı baltaladığını savundu. Bu çıkış, yalnızca iki ülke arasındaki gerilimin yeni bir halkası değil; aynı zamanda savaş sonrası dönemde Suriye’nin karşı karşıya olduğu güvenlik, egemenlik ve yeniden inşa sorunlarının da diplomatik bir özeti niteliğinde.
Suriye, yıllarca süren iç savaşın ardından fiilen yeni bir denge kurmaya çalışıyor. Ancak bu denge, yalnızca ülke içindeki siyasi ve toplumsal yaralarla değil, aynı zamanda dış müdahaleler ve bölgesel rekabetle de sınanıyor. İsrail’in Suriye topraklarındaki hedeflere yönelik saldırıları, Şam yönetimi açısından sadece askeri bir tehdit olarak değil, devletin toparlanma kapasitesini zayıflatan bir unsur olarak görülüyor. Olabi’nin BM kürsüsünden yaptığı açıklama da bu algının uluslararası alana taşınmış hali.
Bu tür açıklamaların önemi, Suriye’nin artık yalnızca çatışma sahası değil, aynı zamanda diplomatik mücadele alanı olmasıyla ilgili. Şam yönetimi bir yandan savaşın bıraktığı yıkımı onarmaya, diğer yandan da ülkenin egemenliğini yeniden tesis etmeye çalışıyor. Ancak hava saldırıları, sınır ötesi operasyonlar ve güvenlik baskısı, bu süreci sürekli kesintiye uğratıyor. Bu nedenle Olabi’nin sözleri, sahadaki askeri tablo kadar, uluslararası hukuk ve devletlerin egemenliği tartışmasını da yeniden gündeme getiriyor.
İsrail cephesinden bakıldığında ise Suriye topraklarındaki faaliyetler uzun süredir güvenlik gerekçeleriyle savunuluyor. Ancak bu yaklaşım, bölgedeki diğer aktörler tarafından çoğu zaman Suriye’nin toparlanma sürecine doğrudan müdahale olarak değerlendiriliyor. Özellikle savaş sonrası dönemde altyapı, kamu düzeni ve ekonomik canlanma gibi alanlarda ciddi zorluklar yaşayan bir ülkede, dış saldırıların etkisi çok daha ağır hissediliyor. Çünkü istikrar yalnızca çatışmanın durmasıyla değil, kurumların yeniden işlemesi ve toplumun güven duygusunun tesis edilmesiyle mümkün oluyor.
Suriye açısından mesele, askeri kayıpların ötesinde siyasi meşruiyet ve uluslararası tanınma mücadelesiyle de bağlantılı. BM’de yapılan bu tür açıklamalar, Şam’ın kendisini mağdur ve egemenliği ihlal edilen bir devlet olarak konumlandırma çabasının parçası. Bu strateji, bir yandan dış baskıyı görünür kılmayı hedeflerken, diğer yandan yeniden imar için gerekli uluslararası desteğin önünü açmayı amaçlıyor. Ancak bölgesel gerilim sürdükçe, ekonomik toparlanma ve mülteci dönüşleri gibi kritik başlıklar da daha yavaş ilerliyor.
Türkiye açısından bakıldığında ise bu gelişme doğrudan önem taşıyor. Suriye’deki istikrarsızlık, sınır güvenliğinden göç hareketlerine, terör tehdidinden bölgesel diplomasiye kadar birçok alanı etkiliyor. Ankara, Suriye’de kalıcı istikrarın sağlanmasını uzun süredir kendi güvenlik çıkarları açısından da kritik görüyor. Bu nedenle İsrail-Suriye hattındaki her yeni tırmanma, yalnızca Şam ve Tel Aviv arasındaki bir mesele olarak kalmıyor; Doğu Akdeniz’den Orta Doğu’nun genel güvenlik mimarisine kadar uzanan daha geniş bir denklemi etkiliyor.
Olabi’nin suçlaması, aynı zamanda savaş sonrası Orta Doğu’da güç kullanımının sınırları üzerine de yeni bir tartışma açıyor. Bölgedeki birçok kriz gibi Suriye dosyası da artık yalnızca cephe hattında değil, BM salonlarında, diplomatik temaslarda ve uluslararası hukuk tartışmalarında şekilleniyor. Bu nedenle bugün yapılan her sert açıklama, yarının müzakere zeminini de etkileyebilecek bir siyasi mesaj taşıyor. Suriye’nin istikrar arayışı ile İsrail’in güvenlik yaklaşımı arasındaki bu gerilim, kısa vadede kolay çözülecek gibi görünmüyor.
Bütün bunlar, Suriye’de kalıcı barışın yalnızca iç siyasi uzlaşıyla değil, dış müdahalelerin azalması ve bölgesel aktörlerin daha hesaplı davranmasıyla mümkün olacağını gösteriyor. Olabi’nin BM’deki çıkışı, Şam’ın bu gerçeği uluslararası topluma yeniden hatırlatma girişimi olarak okunmalı. Ancak sahadaki gelişmeler, diplomatik söylemin ötesinde, bölgenin geleceğini belirleyecek asıl unsurun güvenlik dengeleri olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
