Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, son verilerle kuruyan Aral Gölü tabanından her yıl milyonlarca ton tuz ve kimyasal maddenin havaya karıştığını ve etkisinin bölge sınırlarını aştığını duyurdu.
Kazakistan Aral Gölü’nden yükselen tuzlu toz bulutlarının sınır ötesinde yayılması, bölgesel çevre ve sağlık endişelerini artırıyor. Başkan Kasım Cömert Tokayev, her yıl milyonlarca ton tuz ve kimyasal maddenin kuruyan göl tabanından atmosfere karıştığını açıkladı.
Dünyanın en hızlı küçülen iç su havzalarından biri olan Aral Gölü, Sovyet dönemi sulama projeleriyle beslenecek suyun büyük bölümünü kaybetti. 1960’lara kıyasla %90’dan fazla küçülen göl, geride milyonlarca ton tuz ve tarım kimyasalı birikintisi bıraktı. Kuruyan tabandan rüzgârla savrulan toz, göl çevresindeki Kazakistan ve Özbekistan sınırlarını aşarak geniş alanları etkiliyor.
Bu tuz bulutları, yerel halkın solunum yolu hastalıkları riskini ve tarımsal üretimde tuzluluk oranını artırıyor. Uzmanlar, bölgedeki hava kalitesinin düzensiz ölçümlerle izlenmesinin yanı sıra, besin zincirine karışan kimyasalların zehirlenme vakalarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Bölgesel iş birliğinin eksikliği ise sorunun yayılmasını ve kontrolünü zorlaştırıyor.
Tokayev, uluslararası toplumdan destek ve BM çerçevesinde ortak bir çevre planı oluşturulmasını talep etti. Uzun vadede sulama yöntemlerinin modernize edilmesi, tuzlu tozun tutulumunu sağlayacak yeşil kuşak projeleri ve sürekli hava izleme ağlarının kurulması öne çıkan öneriler arasında.
Aral Gölü’nün ekolojik felakete dönüşmemesi için atılacak adımlar, sadece Kazakistan’ın değil, tüm Orta Asya’nın sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
