İsveç, Fransa, Hollanda ve Yunanistan’da düzenlenen yürüyüşlerle Nekbe’nin 78. yılı anıldı. Eylemler, Filistin meselesinin Avrupa kamuoyundaki etkisini yeniden görünür kıldı.
İsveç, Fransa, Hollanda ve Yunanistan’da düzenlenen yürüyüşler, Filistinliler için 1948’de başlayan büyük kırılmanın 78. yılında Avrupa sokaklarını yeniden siyasi bir hafıza alanına dönüştürdü. Nekbe, yalnızca tarihsel bir kavram değil; yerinden edilme, mülksüzleşme ve kuşaklar boyunca taşınan bir travmanın adı olarak bugün de uluslararası siyasetin en tartışmalı başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Avrupa’nın farklı kentlerinde yapılan bu anmalar, Filistin meselesinin sadece Orta Doğu’ya sıkışmadığını, diaspora toplulukları ve dayanışma hareketleri üzerinden kıtanın kamusal alanında da güçlü biçimde varlığını koruduğunu gösterdi. İsrail’in 1948’de Filistinlilere yönelik işlediği suçları ifade eden Nekbe’nin yıl dönümünde düzenlenen yürüyüşler, aynı zamanda Avrupa’daki ifade özgürlüğü, protesto hakkı ve dış politika tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
Bu tür gösterilerin önemi, yalnızca sembolik olmalarından kaynaklanmıyor. Avrupa’da Filistin’e destek eylemleri, son yıllarda savaşın, sivillere yönelik kayıpların ve insani krizin arttığı dönemlerde daha görünür hale geldi. Nekbe anmaları da bu çerçevede, geçmişte yaşananların bugünkü çatışma dinamiklerinden ayrı değerlendirilemeyeceğini hatırlatan bir siyasi mesaj niteliği taşıyor.
Filistinliler açısından Nekbe, 1948’deki kitlesel yerinden edilmenin ve kaybedilen yurtların kolektif hafızadaki karşılığı. Bu nedenle 78. yıl anmaları, yalnızca bir tarih hatırlatması değil; geri dönüş hakkı, mülkiyet, kimlik ve uluslararası adalet taleplerinin de yeniden dile getirildiği bir zemin oluşturuyor. Avrupa kentlerindeki yürüyüşler, bu taleplerin yerel kamuoylarında da yankı bulabildiğini ortaya koydu.
Türkiye açısından bakıldığında ise bu gelişme, hem Filistin davasına yönelik toplumsal duyarlılığın hem de Avrupa’daki siyasi atmosferin yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Ankara’nın uzun süredir savunduğu iki devletli çözüm ve sivillerin korunması vurgusu, bu tür anmaların yarattığı uluslararası farkındalıkla daha geniş bir diplomatik bağlama oturuyor. Özellikle Avrupa kamuoyunda Filistin lehine büyüyen görünürlük, Türkiye’nin dış politika söylemiyle de örtüşen bir zemin yaratıyor.
Öte yandan yürüyüşlerin farklı ülkelerde aynı tarihte yapılması, Filistin meselesinin artık yalnızca kriz dönemlerinde hatırlanan bir konu olmaktan çıktığını da gösteriyor. Bu durum, Avrupa siyasetinde İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin tartışmaların daha kalıcı, daha toplumsal ve daha kutuplaştırıcı bir nitelik kazanabileceğine işaret ediyor. Nekbe anmaları, geçmişin hesabının kapanmadığını ve barış arayışının hâlâ güçlü bir tarihsel adalet talebiyle iç içe geçtiğini bir kez daha ortaya koydu.
