Dünya Bankası raporuna göre, Orta Doğu’daki savaşın yarattığı küresel emtia şokuyla enerji fiyatlarının bu yıl yüzde 24 artarak 2022 sonrası en yüksek seviyeye ulaşacağını öngördü.
Orta Doğu’daki yoğun çatışma, küresel enerji piyasalarında son dört yılın en büyük şoklarından birine neden oldu. Dünya Bankası, bu keskin tahribatın etkisiyle enerji fiyatlarının bu yıl yüzde 24 yükselerek 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşı kaynaklı artış seviyesini geride bırakacağını öngörüyor.
Kurumun Nisan ayı raporunda, Orta Doğu’daki gerilimin başta petrol olmak üzere emtia arz güvenliğini küresel ölçekte sarstığı yer aldı. Analistler, bölgedeki üretim kesintileri ve lojistik sorunların fiyatlardaki ani yükselişe temel zemin hazırladığını belirtti.
Rapora göre, enerji fiyatlarındaki yüzde 24’lük yıllık artış, 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin yarattığı tahribattan bu yana en yüksek seviye olacak. Bu durum, enerji ithalatçısı ülkelerin enflasyon ve cari işlemler dengesi üzerinde ek baskı kurabilir.
Özellikle gelişmiş ekonomilerde merkez bankalarının sıkı para politikalarını sürdürme kararında enerji maliyetlerindeki artışlar önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise yükselen enerji faturaları, enflasyonist baskıları derinleştirme riski taşıyor.
OPEC+ üyelerinin üretim kısıtlamaları da arzı daraltarak fiyatları destekliyor. Raporda, bu üretim ayarlamalarının yanı sıra jeopolitik belirsizliklerin yatırımcıları fosil yakıt projelerinden uzaklaştırdığı ve enerji arz güvenliğini uzun vadede daha da kırılgan hale getirdiği vurgulanıyor.
Tüketiciler için akaryakıt ve doğalgaz maliyetlerindeki bu yükseliş, ısınma ve ulaşım giderlerini doğrudan artıracak. Düşük gelirli hanehalklarının yaşam maliyetinin daha da zorlanması bekleniyor.
Uzmanlar, fiyat dalgalanmalarını hafifletmek adına stratejik petrol rezervlerinin devreye alınması, tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve enerji verimliliğini artıran politikaların uygulamaya sokulmasının önemine dikkat çekiyor. Raporda, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılarak temiz enerji teknolojilerinin maliyetlerinin düşürülmesi gerektiği kaydediliyor.
