Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Sudanlı mevkidaşı Guraşi, 16. KEK Toplantı Tutanağı’nı imzaladı. Türkiye-Sudan ticaretinin 2003’ten bu yana güçlü biçimde büyüdüğü vurgulandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Sudanlı mevkidaşı Guraşi’nin katıldığı 16. KEK Toplantı Tutanağı İmza Töreni, Ankara-Khartum hattında ekonomik diplomasinin yeniden öne çıktığı bir dönemde gerçekleşti. Törende verilen mesajlar, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca ticari bir başlık olmadığını; tarım, gıda güvenliği, yatırım ve kamu işbirliği gibi alanlara yayılan daha geniş bir çerçeveye sahip olduğunu gösterdi.
Bakan Yumaklı’nın paylaştığı veriler, bu ilişkinin son yirmi yılda nasıl hızlandığını da ortaya koyuyor. 2003 yılında 71 milyon dolar seviyesinde olan ikili ticaret hacmi, 2022’de 680 milyon dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Bu artış, iki ülke arasındaki ekonomik temasların artık sembolik düzeyi aştığını ve daha kurumsal bir zemine oturduğunu düşündürüyor.
KEK, yani Karma Ekonomik Komisyon mekanizması, Türkiye’nin birçok ülkeyle ekonomik ilişkilerini düzenli ve teknik bir çerçevede yürütmesinde önemli bir araç olarak öne çıkıyor. Sudan ile yapılan 16. toplantı da bu nedenle sıradan bir protokol buluşması değil; ticaretin önündeki engellerin, yatırım fırsatlarının ve sektör bazlı işbirliği alanlarının masaya yatırıldığı bir süreç anlamına geliyor. Özellikle tarım ve orman alanındaki bakanlık düzeyindeki temaslar, gıda arzı ve üretim kapasitesi gibi başlıklara ayrı bir önem kazandırıyor.
Sudan, coğrafi konumu, tarımsal potansiyeli ve Afrika ile Arap dünyası arasındaki bağlantı rolü nedeniyle Türkiye açısından stratejik bir ortak olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin son yıllarda Afrika kıtasına yönelik ekonomik ve diplomatik açılımında Sudan gibi ülkeler, hem pazar erişimi hem de uzun vadeli yatırım imkânları bakımından dikkat çekiyor. Bu çerçevede, KEK toplantılarının yalnızca bugünkü ticaret rakamlarını değil, gelecekte kurulabilecek üretim ve lojistik ağlarını da etkilediği söylenebilir.
Türkiye açısından bakıldığında, Sudan ile artan ticaret hacmi özellikle tarım teknolojileri, gıda işleme, sulama, hayvancılık ve altyapı yatırımları bakımından yeni fırsatlar yaratabilir. Aynı zamanda Türk şirketleri için Afrika pazarına açılan kapılardan biri olarak Sudan’ın önemi, bölgesel risklere rağmen korunuyor. Bu nedenle imzalanan tutanak, sadece iki bakanlığın teknik mutabakatı değil; iş dünyasına verilen bir yönlendirme mesajı olarak da okunmalı.
Öte yandan, Sudan’ın iç siyasi ve ekonomik kırılganlıkları, bu tür işbirliklerinin sahaya yansımasını belirleyen en önemli faktörlerden biri olmaya devam ediyor. Ticaret hacmindeki artış dikkat çekici olsa da sürdürülebilir büyüme için ulaştırma, finansman, sigorta ve güvenlik gibi alanlarda somut mekanizmalara ihtiyaç var. Bu da KEK toplantılarının neden önemli olduğunu açıklıyor: Diplomatik iyi niyetin ekonomik sonuç üretmesi, ancak teknik takibin düzenli yapılmasıyla mümkün olabiliyor.
Ankara-Khartum hattındaki bu temas, Türkiye’nin dış ekonomik ilişkilerinde tarım merkezli işbirliğinin hâlâ güçlü bir kaldıraç olduğunu hatırlatıyor. Gıda fiyatlarının küresel ölçekte baskı altında olduğu, iklim değişikliğinin üretim dengelerini zorladığı bir dönemde, tarımsal üretim kapasitesi yüksek ülkelerle kurulan ilişkiler daha da değer kazanıyor. Sudan ile atılan bu adım, hem ticaretin çeşitlenmesi hem de Türkiye’nin Afrika’daki ekonomik varlığının güçlenmesi açısından yakından izlenecek.
