Polonya Başbakanı Donald Tusk, GLOBSEC güvenlik zirvesinde etkili bir çıkış yaparak, Rusya’nın Avrupa’ya saldırması halinde ABD’nin NATO kapsamındaki savunma taahhüdüne sadık kalıp kalmayacağını sorguladı. Tusk’un bu vurgusu, transatlantik ittifakın temel dayanışma ilkelerine gölge düşürdü.
Tusk, ABD’nin artan Asya-Pasifik odağının Avrupa güvenliğini zayıflatma riskine dikkat çekerek, müttefiklerin omuz omuza durması gerektiğini vurguladı. Zirvede yaptığı konuşmada, “Eğer büyük bir kriz anında ABD desteğini göremezsek, savunma stratejimiz neye dayanacak?” diye sordu. Bu soru, uzun süredir Rusya tehdidinin gölgesinde kalan Avrupa savunma düzenlemelerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor.
Slovakya’nın başkenti Bratislava’da düzenlenen GLOBSEC güvenlik zirvesi, her yıl dünya liderleri ve savunma uzmanlarını bir araya getiriyor. 2026 toplantısı, Ukrayna savaşı sonrası Avrupa güvenlik gündeminin en kritik kavşağında yapıldı.
Polonya, Rus tehdidine karşı son yıllarda savunma bütçesini önemli ölçüde artırdı ve Avrupa Savunma Ajansı’nın inisiyatiflerine aktif destek sunuyor. Tusk’un bu çıkışı, ulusal savunmanın güçlendirilmesi ve savunma iş birliğinin derinleştirilmesi çağrılarını güçlendirebilir.
Avrupa Birliği içinde ortak savunma kapasitesinin artırılması yönünde artan bir eğilim var. Hızlı tepki gücü ve ortak tatbikatlar ittifakın esnekliğini test ediyor. Tusk’un sorgulaması, müttefiklerin stratejik öncelikleri ve kaynak paylaşımını yeniden gözden geçirmesine yol açabilir.
Brüksel’de tartışılan 2023 Stratejik Pusula belgesi, üye ülkelerin kuşkularını gidermeyi amaçlıyor ancak Tusk’un eleştirisi, belgenin icrasında daha fazla şeffaflık ve taahhüt gerektirdiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu sorgulamanın NATO üyeleri arasındaki politik dayanışmayı sınayacağını belirtiyor.
