Waymo, şiddetli sağanaklar sırasında sel sularına maruz kalarak sistem arızası riski taşıyan yaklaşık 3.800 robotaksiyi geri çağırdı. Şirket, bu adımın otonom sürüş teknolojilerinin zorlu hava koşullarında trafik güvenliğini ne ölçüde koruyabildiğini yeniden sorgulattığını belirtiyor.
Google’ın yan kuruluşu Waymo, 2016’dan bu yana Phoenix, San Francisco ve Los Angeles gibi şehirlerde hizmet veren robotaksilerini bir süredir test ediyordu. Şirket, başta lidar, radar ve kameralardan oluşan sensör paketiyle sınıfının öncüsü olarak görülüyordu. Ancak son dönemde artan aşırı hava olayları, su birikintilerinde sürücüsüz araçların performansını etkilediğini gösterdi.
Geçen ay Arizona’da bir Waymo robotaksi, yoğun yağış sonrası oluşan göle girdi ve sistem sensörleri suyun derinliğini doğru algılayamayarak yanlış yönlendirme riski oluşturdu. Sürücü müdahalesine gerek kalmadan araç durduysa da, şirket bu tür vakaların yaygınlaşmasını önlemek için kapsamlı bir inceleme başlattı.
Nisan sonunda tamamlanan değerlendirme, 3.791 robotaksinin yazılım ve donanım yazılımı güncellemeye ihtiyaç duyduğunu ortaya koydu. Şirket, riskli alanlarda araçların güzergâhlarını yeniden planlayacak, sensör kalibrasyonları iyileştirilecek ve acil durum sürüş protokolleri güncellenecek. Bu süreçte filonun bir kısmı geçici olarak hizmet dışı kalacak.
Otonom araç yazılımlarının zorlu hava koşullarında hata yapma olasılığı, lidar ve radar sensörlerinin su altında veya yansıyan ışık koşullarında doğru veri üretememesinden kaynaklanıyor. Yazılım mühendisleri, sel kaynaklı parazitleri filtreleyen yeni algoritmalar geliştirirken, fiziksel su geçirmezlik seviyelerini artıracak ek donanım paketleri tasarlıyor.
İklim değişikliğiyle beraber dünya genelinde sel ve su baskınları kritik altyapıları tehdit ediyor. Ulaştırma sektöründe gerçekleşen bu tür geri çağırmalar, otomotiv devlerini hem güvenlik standartlarını yükseltmeye hem de yeni hava koşullarına uygun test senaryoları oluşturmaya zorluyor. Avrupa’da ve Asya’da benzer adımlar atılırken, şirketler mevsimsel riskleri simülasyon ortamında daha sıkı test ediyor.
ABD Ulaştırma Bakanlığı bünyesindeki Ulusal Otonom Sürüş Güvenlik Kurulu da (NHTSA) gelişmeleri yakından izliyor. Yasal mevzuat, otonom araçların sertifikasyon sürecinde hava koşulları senaryosunu zorunlu kılıyor ancak sel ve su baskını testleri henüz yaygın değil. Türkiye’ye yönelik projelerde de benzer düzenlemelerin tartışılması, yerel regülasyonların iklim kaynaklı riskleri karşılayıp karşılamadığı sorusunu gündeme taşıyacak.
Ekonomik açıdan Waymo’nun bu geri çağırma süreci, araç başına onbinlerce dolarlık revizyon maliyeti demek. Sigorta şirketleri, otonom filo operatörleri için primlerini artırma eğiliminde. Ayrıca hizmet aksadığı için kullanıcı güveni zedelenebilir. Rekabetin kızıştığı otonom mobilite pazarında, Tesla, Cruise ve Çin merkezli Baidu gibi rakipler, benzer önlemleri uygulayarak müşteri kaybını önlemeye çalışacak.
Türkiye’de de otomotiv ve teknoloji firmaları, Togg gibi yerli otonom araç projelerinde benzer zorluklarla karşılaşabilir. İstanbul’da son yıllarda artan sel vakaları, trafik düzenlemeleri ve altyapı yatırımlarının yanı sıra araç teknolojilerinin dayanıklılık testlerinin önemini ortaya koydu. Akademisyenler ve sektör temsilcileri, otonom sistemlerin iklim adaptasyonuna yönelik üniversite-sanayi iş birliklerini artırmayı öneriyor.
Waymo’nun hatırlatma kararı, otonom sürüşün geleceğine dair hem heyecanı hem de ihtiyatı besliyor. Şirket güçlü performansıyla dikkat çekerken, yaşanan bu olay sektörün ekosistem olarak daha bütüncül risk analizlerine ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Türkiye’deki teknolojik dönüşüm ve regülasyon çalışmaları, bu deneyimlerden çıkarılacak derslerle şekillenebilir.
